۱۳۹۸/۰۶/۱۰ 241

ژئوسایت کلیسای چوپان

فسیل‌ها آثار به‌جای مانده از جاندارانی هستند که زمانی روی کره زمین می‌زیسته‌اند. فسیل‌ها اغلب در سنگ‌های رسوبی یافت می‌شوند و محدوده ژئوپارک ارس به‌واسطه ‌برون‌زد سازندهای آهکی جیرود و روته مربوط به دوران پالئوزئیک و سازند الیکا از دوران مزوزئیک و واحدهای فلیشی کرتاسه و ائوسن از تنوع و فراوانی فسیلی درخوری برخوردار است. این سازندها گسترش چشمگیری به ویژه در کوهستان‌های غربی و ناحیه مراکان و ‌دره‌دیز دارد. در این سازندها می‌توان انواع فسیل شاخه‌های براکیوپودا (بازوپایان)، خارپوستان، مرجان‌ها و همچنین رده دوکفه‌ای‌ها و آمونیت‌ها (سرپایان) از شاخه نرمتنان و اثر فسیل (Trace Fossil) مشاهده نمود. 

تشکیل فسیل در پیشینه زمین امری نادر است و تعداد فسیل یافت شده از جانداران کمتر از 1% از زنجیره حیاتی را شامل می‌شود. در واقع شرایط تشکیل فسیل نیاز به تجمع رویدادهایی تقریبا غیرمحتمل دارد و بر همین اساس نمی‌توان انتظار داشت همه طبقات سنگی حاوی فسیل باشند اما اگر در یک لایه فسیلی مشاهده شد می‌توان امیدوار بود که با دنبال کردن همان لایه فسیل‌های بیشتری را یافت. اغلب در واریزه‌های پای دامنه‌ها نیز می‌توان فسیل‌های زیادی پیدا نمود. این فسیل‌ها با توجه به اینکه از لایه و محل اصلی خود جدا شده‌اند، فسیل نابرجا نام دارند. اما فسیل‌هایی که بر سطح طبقات سنگ و در جای خود استوار مانده‌اند فسیل‌های برجا نامیده می‌شوند. فسیل‌های برجا اطلاعات بیشتری از نحوه زیستن و محیط تشکیل آن در اختیار ما می‌گذارند و به همین دلیل بهتر است از جدا کردن فسیل‌هایی که بر سطح تخته‌سنگ‌ها خودنمایی می‌کنند خودداری نموده و تنها به مشاهده آنها بسنده نمود. ناگفته نماند جمع آوری فسیل‌ها به صورت شخصی و تفریحی خلاف قوانین حفاظت است. بهتر است اگر جایی فسیلی دیده شد در جای خود باقی بماند و یا به موزه‌ها و مراکز آموزشی (مدارس و دانشگاه‌های مرتبط) تحویل شود.